lastikcenter.com
LASTİKLE
İLGİLİ TEMEL BİLGİLER
Üstün
bir teknoloji ürünü olan lastik, aracın zeminle tek temas noktasıdır. Bu temas noktasının
alanı, her lastik için bir kartpostal büyüklüğündedir. Lastik çeşitli işlevlerini
yerine getirmek için, işte bu birkaç santimetre karelik yerle yetinmek zorundadır.
Lastiğin en önemli işlevlerini ise şöyle sıralayabiliriz:
Taşımak:
Aracı ve yükünü taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük
yük transferine mukavemet etmek.
Aktarmak:
Aracı ve yükünü taşımak, ama aynı zamanda kalkış ve fren anında ortaya çıkan büyük
yük transferine mukavemet etmek.
Yönlendirmek:
Fren yapıldığında viraj alırken motorun gerekli gücünü aktarmak.
Pürüzlerin Etkisini Azaltmak: Yolun durumu ve iklim şartları ne olursa olsun, aracı büyük
bir emniyetle yönlendirmek.
Uzun Ömürlü Olmak: Şöförün ve yolcuların konforunu sağlamak, aracın uzun ömürlü
olması için yolun pürüzlerinin etkisini azaltmak.
UYGUN ŞİŞİRİN!
Azami performans sağlamak ve kendi emniyetiniz için lastiklerinizi uygun şişirin
Lastiklerinizin basıncını, stepneniz de dahil olmak üzere,
kontrol edin.
Normal
şartlar altında, lastiklerinizin basıncı düzenli olarak düşer. Lastiklerinizin basıncı,
onbeş günde bir, soğukken, yani, aracınızı kullandıktan en az bir saat sonra veya
düşük hızda iki üç kilometre kullandıktan sonra, kontrol edilmelidir. Araç seyir
halindeyken lastiklerinizin basıncı artar, bu nedenle kesinlikle, yeni durdurulmuş
olan aracın lastiklerini indirmeyin. Sıcak lastiklerin basıncının, soğuk haldeki
basınçtan en az 4 psi daha fazla olduğunu unutmayın.
Lastikleri fazla şişirmeniz gereken durumlar.
Yüksek hızda
uzun bir yol yapmanız gerekiyorsa veya aracınızın yükü fazlaysa, lastiklerinizin
basıncını arttırmanızda yarar var.
Bunun için, araç üreticisinin tavsiye ettiği yüklü veya uzunyol basınçlarını kullanınız.
Araç üreticisinin basınç tavsiyesini kapı içlerinde, bagaj kapağının içindeki etiketlerde
veya aracın el kitabında bulabilirsiniz.
Yeterince şişirilmemiş lastikler.
Yeterince şişirilmediklerinde
lastiklerinizin kenarlarına normalden fazla yük biner; bu da lastik karkasının gereğinden
fazla yorulmasına, darbelere karşı daha kırılgan olmasına, lastiklerin ısısının
artmasına ve anormal bir aşınmaya neden olur. Bunun sonucu olarak, lastiklerinizin
maruz kaldığı telafi edilmez zarar, anında veya daha sonra lastiğinizin patlamasına
neden olur.
Lastiklerin basıncı düştüğünde, nedenin bulunması ve gerekiyorsa lastiğin tamiri
için muhakkak bir lastik tamircisine başvurulması gerekmektedir.
Sübap:
Lastik için hayati önemli olan bu parça her yeni lastik değişiminde mutlaka değiştirilmelidir.
Sübap Kapağı: Görünürde lüzumsuz bir ayrıntı gibi görünüyorsa da, lastiğinizin hava
kaçırmaması için çok önemli bir unsurdur. Lastiklerin her basınç kontrolünden sonra,
temizlenerek yerine takılmalıdır.
Karavan veya tekne çeken araçlar...
Bu özel hallerde,
römorkun aracın yükünü arttırdığı unutulmamalıdır. Dolayısıyla aracınızın arka lastiklerinin
basıncının arttırılması gerekmektedir. Daha fazla bilgi için lastik bayilerine başvurabilir,
bu konudaki uzmanlığımıza güvenebilirsiniz.
ÖZEN GÖSTERİN, LASTİĞİNİZİN ÖMRÜ UZASIN
Lastikleriniz,
performanslarından hiçhiçbir şey kaybetmemeleri için, düzenli olarak ve her uzun
yoldan önce muhakkak kontrol edilmelidir. Şu akıldan çıkarılmamalıdır ki, bakım,
aracın genel durumu, kullanma tarzı ve yolların durumu, lastiklerin ömrünü büyük
ölçüde etkiler. Belli bir hızdan itibaren ortaya çıkan titreşimleri önlemek için,
teknik bilgi ve özel cihazlar gerekmektedir.
Lastiklerinizin aşınmasını ve ömrünü etkileyen faktörler:
·
Aracın özellikleri (ağırlığı, gücü,..)
·
Yolların güzergahı (düz, virajlı)
·
Yol kaplaması (ön rot ayarı, arka rot ayarı)
·
Amortisör ve frenlerin durumu...)
·
Kullanma tarzı (ani kalkış, kazık fren, viraj alış hızı...)
·
Sürat (lastikler düz yolda,
120 km/h
'lik süratte,
70 km/h
süratte olduğundan iki misli daha çok aşınırlar)
·
Ortam sıcaklığı
Lastiklerin basıncı
eğer yeterli düzeyde değilse, lastikler daha çabuk ve düzensiz bir şekilde aşınırlar.
Bundan başka istek dışı meydana gelen darbeler de (kaldırıma vurma, yol üzerindeki
çukurlar) aracın mekanik bazı aksam ayarının bozulmasına veya tahribatına neden
olabileceği gibi lastiklerin içten hasar görmesine de neden olabilir; bu hasarın
sonuçları, bazen çok sonra ortaya çıkabilir. Lastiklerinizin düzenli kontrol edilmesi
sayesinde, hataları (anormal aşınma, basınç düşmesi...) belirliyebilir ve zamanında
önlemini alabilirsiniz. Lastiğin kalitesini koruyabilmek için, en ufak bir şüpheniz
olduğunda, şürüş konforunuz ve emniyetiniz için bir CooperTire uzmanına danışın.
LASTİKLERİNİZİN AŞINMASINI YAKINDAN İZLEYİN
Lastiklerinizin
dişini (desenini) kontrol ederek aşınmalarını izleyebilirisiniz. Lastik deseni,
özellikle ıslak zeminde çok önemli bir faktördür. Bütün lastiklerde
1.6 mm
kalınlığında bir aşınma göstergesi bulunur. Cooper lastiklerinde bu gösterge, lastiğin
yan omuzunda bulunan işaret ile belirlenmiştir. Lastiklerinizin aşınma derecesini
saptamak için bu bölgeye bakmanız yeterlidir. Lastikleriniz yasal aşınma sınırına
gelmemiş olsalar bile, lastiğinizin su boşaltma hızı aşınma ile azalmış olacaktır.
AKILLI SEÇİM, HUZURLU SÜRÜŞ
Aracınızın orjinal
lastikleri, onun performansını azami düzeye ulaştıracak şekilde seçilmiştir. Ama
siz kullanma tarzınızı, iklim şartlarını, yolların durumu ve uzunluğu göz önünde
bulundurarak, başka bir seçim yapabilirsiniz. Ancak, her koşulda, size, kullanma
şartlarınıza en uygun çözümü teklif edecek bir CooperTire bayiine danışmanız menfaatinize
olacaktır.
Lastik takma, değiştirme, rot ayarı, uzman işidir:
Yanlış takılmış
veya değiştirilmiş bir lastik, hem kendi performansını azaltır, hemde sizin emniyetinizi
tehlikeye sokar.
Özel durumlar
ve geçici olarak kullanılan stepneler dışında, aynı aks üzerine monte edilen lastikler
birbirinin aynı olmalıdır.
Aracın yola intibakı için, en yeni veya en az aşınmış lastikler, araç ister önden
ister arkadan çekişli olsun, mutlaka arka dingile takılmalıdır.
Sübap ve iç lastiğin
her müdehaleden sonra, değiştirilmesi tavsiye edilir. Tubless lastiğe iç lastik
konulması tavsiye edilmez. Çivili lastiklerin kullanımı değişik ülkelerde yönetmeliklerle
düzenlenmiştir, bu lastikleri taktırmadan önce, ilgili yönetmelik hakkında bilgi
edinmenizde yarar vardır.
Dikkat:
"M+S" kar lastiklerinin sürat kapasitesi, aracın orjinal lastiklerinden daha düşük
olabilir. Bu hallerde, seyir sürati bu tahditlere uygun olarak düşürülmelidir.
Arabanızın performansına uygun lastiği nasıl seçmelisiniz?
Lastiğin hız ve yük endeksi takılacağı aracın teknik özelliklerine göre belirlenir.
Lastiğin ebatı, hız ve yük endeksleri, araç üreticisi firma tarafından en konforlu
ve emniyetli kullanımı sağlamak amacına yönelik olarak belirlenmiştir. *Hız endeksi
yalnızca ulaşılması gereken hız sınırı değil, aynı zamanda aşağıdaki üç ana özelliği
bir araya getiren direnç endeksine karşılık gelir.
PERFORMANS / SÜRÜŞ / EMNİYET
Lastiklerinizi ne zaman değiştirmelisiniz?
Kullandığınız
lastiklerin diş derinliği
1.6 mm
'ye düştüğünde emniyetiniz için yeni lastiklerle değiştirmelisiniz.
Yeni lastik,
suyu gayet rahat bir şekilde boşaltırken, kullanılmış lastik suyu boşaltamadığından
tehlikeli bir sürüş arzedecektir.
Neden her yeni lastikle beraber sübabın da değiştirilmesi şarttır?
Sübap, lastiğin hava geçirmezliğini dolayısıyla uzun ömür ve emniyetini sağlar
·
Kullanım esnasında sübap merkezkaç kuvveti ve yorulma nedeniyle
aşınır (Saatte
100 km
hızla 195/70 R 14 ebadında tekerleğe takılan sübap
1.7 kg
'lik dengesiz yük uygular)
·
Tasarruf amacıyla yeni sübap alınmaması durumunda, lastiğin
uzun ömür ve emniyeti tehlikeye düşecektir.
NEDEN BALANS YAPILIR?
Lastik ve dolayısıyla araç dengelenmediği takdirde:
·
Sürüş konforunda azalma
·
Lastiğin süspansiyon, direksiyon, dönüş unsurlarında bozulma
meydana gelecektir.
Sürüş esnasında
titreşimler hissedilmez. Araç tarafından bu titreşimler yok edilse dahi ön jantlarda
önemlidir. Balanssızlık aracı kullanırken hissedilmese bile araca zarar veriyor
olabilir. Bu nedenle hem ön hem ark lastiklere balans işlemi uygulanmaktadır.
Balans ayarı dönen parçaların düzensiz titreşimlerini önlemek amacıyla gereklidir.
Jantları İyi Merkezlemek İçin Ne Yapmalısınız?
Bijonların dengeli sıkılması:
·
Jant ve aksların yıpranmasını önleyecektir.
·
Tüm bijonların eşit oranda sıkıştırılmasını sağlayacaktır.
·
Lastiğin çıkarılmasını kolaylaştıracaktır.
Jantlar araca takılırken bijonlar gereğinden fazla sıkılmamalı ve torkmetre kullanılmalıdır.
Lastik Hava Basıncı Neden Ve Nasıl Kontrol Edilmelidir?
Lastik basınçları düzenli olarak kontrol edilmelidir (en az onbeş günde bir)
Lastik basınç düşüklüğü aşağıdakilerle açıklanabilir;
·
Kullanımdan ötürü lastik havasının doğal olarak düşmesi.
·
Hava sıcaklığındaki değişimler.
·
Yabancı bir cismin (çivi vb.) lastiğe batması sonucu. Tubless
lastiklerde çivi lastikden çıkmadığı sürece lastiğin havası tamamen boşalmaz. Ancak
lastiğin hareketinden dolayı çivi yerinde kalsa bile hava kaçırır.
Lastik Hava Basıncı Nasıl Ayarlanmalıdır ?
Lastik şişirme basıncı aracın kullanıma bağlıdır.
·
Tavsiye edilen basınç, araçtan araca farklılık gösterebilir.
·
Her koşulda araç üreticisinin tavsiyesine uyunuz.
·
Karavan, römork ve tekne taşıyıcı gibi çekilen araçların
lastiklerine özel basınç uygulanmalıdır.
Doğru basınç, lastiğin uzun ömür ve emniyetini sağlayan en önemli faktördür. Basıncı
lastik soğuk iken kontrol edilmelidir. Lastik sıcak iken basınç kontrolü yapılırsa,
tavsiye edilen basınç oranına en az 4 psi ilave edilmelidir.
Neden Yeni ve Az kullanılmış Lastikler Arkaya Takılmalıdır ?
Çoğu araçlar
önden çekişlidir. Yani ön lastikler arka lastiklere nazaran daha hızlı aşınır. Sürücüler
genelde öne daha tutunan lastiğe alışkındır.
Yeni lastikler öne takılırsa;
·
Aracın hareketleri farklılaşacak, kullanıcı adaptasyon güçlüğü
çekecektir. Aracın tutuşu tersine dönecektir.
·
Kayan bir yolda, önce kontrol edilemeyen aksta, yani arka
taraftaki tutuş gücü azalacaktır.
Yeni lastikler arkaya takılırsa;
·
Araç hareketleri sürücünün alışık olduğu eski haline dönecektir
(Yol tutuşu eskisinden daha fazla oranda sağlanacaktır)
·
Sürücünün kontrol edemediği arka dingil lastiklerinin yol
tutuş kabiliyeti artar.
Eğer lastikler
yeniyse yerlerinde bırakılmalıdır.
Ani frenleme, keskin virajları dönme ve özellikle kaygan yüzeyler gibi zor durumlarda
yol hakimiyetini sağlayabilmek için yeni veya az kullanılmış lastikler mutlaka arka
dingile takılmalıdır.
Araç Geometrisi Neden İyi Ayarlanmalıdır ?
Dönen aksamın
geometrik bozukluğu lastiklerin çabuk aşınmasına, hatta yol üzerindeki hareketlerinin
bozulmasına sebep olacaktır. Lastik paralelliği sistematik olarak kontrol edilmelidir.
Bu nedenle aracınızı düzenli olarak bir rot ayar servisinde kontrol ettiriniz.
HIZ CETVELİ
Araç lastiğinin
taşıyabileceği maksimum yükle yapabileceği en yüksek hız limitini belirtir.
Bu nedenle aracınızı düzenli olarak bir rot ayar servisinde kontrol ettiriniz.
|
Hız
Sembolü
|
M
|
N
|
P
|
Q
|
R
|
S
|
T
|
H
|
V
|
W
|
Z
|
|
Hız Limiti
(km/saat)
|
130
|
140
|
150
|
160
|
170
|
180
|
190
|
210
|
240
|
270
|
240+
|
LASTİK KESİTİ
SIRT:
Lastiğin
yer ile temas eden bölgesi.
OMUZ:
Sırt ile yanağın birleştiği ve kalın kauçuktan yapılmış bölgesi.
YANAK:
Lastiğin topuk ve omuz bölgesi arasında kalan, lastiğe esneklik sağlayan ve üzerinde
markalama ve tanıtıcı bilgiler bulunan bölgesidir.
TOPUK:
Lastiğin janta temas eden ve sıkıca bağlanmasını sağlayan bölgesidir.
|
175:
Lastik kesitinin uzunluğu (taban) (1)
65:
Lastiğin basıklık serisi (yanak) (2)
R:
Lastik İç yapısı Radyal (3)
15:
Jantın inch biriminden büyüklüğü (4)
82:
Bir lastiğin taşıyabileceği azami yük (birim kg değil) (5)
T:
Lastiğin hız serisi (6)
|
Yük Endeksi
|
Yük İndeksi
|
Lastik başına yük (kg)
|
Yük indeksi
|
Lastik başına yük (kg)
|
Yük indeksi
|
Lastik başına yük (kg)
|
|
60
|
250
|
79
|
437
|
98
|
750
|
|
61
|
257
|
80
|
450
|
99
|
775
|
|
62
|
265
|
81
|
462
|
100
|
800
|
|
63
|
272
|
82
|
475
|
101
|
825
|
|
64
|
280
|
83
|
487
|
102
|
850
|
|
65
|
290
|
84
|
500
|
103
|
875
|
|
66
|
300
|
85
|
515
|
104
|
900
|
|
67
|
307
|
86
|
530
|
105
|
925
|
|
68
|
315
|
87
|
545
|
106
|
950
|
|
69
|
325
|
88
|
560
|
107
|
975
|
|
70
|
335
|
89
|
580
|
108
|
1000
|
|
71
|
345
|
90
|
600
|
109
|
1030
|
|
72
|
355
|
91
|
615
|
110
|
1060
|
|
73
|
365
|
92
|
630
|
111
|
1090
|
|
74
|
375
|
93
|
650
|
112
|
1120
|
|
75
|
387
|
94
|
670
|
113
|
1150
|
|
76
|
400
|
95
|
690
|
114
|
1180
|
|
77
|
412
|
96
|
710
|
115
|
1215
|
|
78
|
425
|
97
|
730
|
|
|